<<Մայրը>> պատմվացք հարցեր

1.Դուր՛ս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

2. Ո՞վ էր պատմվածքի գլխավոր հերոսը և ինչպիսի՞ն էր նրա բնավորությունը:
Մոր կերպարն է
Նվիրվածություն ու սիրով լի
3. Ո՞րն է պատմվածքի հիմնական ասելիքը:
պատմվածքը պատմում է մոր մասին, որը շատ է սիրում իր երեխային։ Նա պատրաստ է զոհել իր ամեն ինչ՝ միայն թե երեխայի համար լավ ապագա ապահովի։ Պատմվածքում ցույց է տրվում, թե որքան մեծ ու ուժեղ է մայրական սերը։ Մայրիկը միշտ կանգնած է իր երեխայի կողքին, ու պատրաստ է դժվարությունների միջով անցնել նրա համար։

4. Մեկ այլ վերնագիր տու՛ր պատմվածքին:
Նվիրված մոր սիրո պատմությունը

5.Պատմվածքից առանձնացրու բարդ բառեր և նշիր դրանց կազմությունը:

Նվիրվածություն – բաղկացած է նվիրված (բառը) + ություն (բացատրող հավելված)։ Խորիմաստ – բաղկացած է խոր (արմատ) + իմաստ (բառը)։ Զոհողություն – բաղկացած է զոհ (բառը) + ություն (բացատրող հավելված)։ Բարեկեցություն – բաղկացած է բարե (բառը) + կեցություն (բառը)։ Դժվարություն – բաղկացած է դժվար (բառը) + ություն (բացատրող հավելված)։

Ամփոփիչ գրավոր աշխատանք

  1. Ի՞նչ է բնութագրում ջերմաստիճանը:
    Տաք և սառը ::;;;;
  2. Ե՞րբ են մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում:
    Օրինակ երբ մի բաժակա սառը ջուրը լցնենք մի բաժակ տաք ջրի վրա կլինի հավասարություն
  3. Ջերմաչափի ի՞նչ տեսակներ գիտես:
    Էլեկտրոնային, Հեղուկային, Սնդիկային
  4. Ինչպե՞ս պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից:
    Էլեկտրոնային ջերմաչափերը կպցնում են ճակատին
  5. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում հալում և պնդացում:
    հալում
    Որ պինդ հեղուկը հալում է
    Պնդացում
    Որ հալած հեղուկը պնդանում է
  6. Ո՞ր մեծություն է կեչվում եռման ջերմաստիճան:
    Եռման ճերմաստիճանը օրինակ թեյնիկի եռալու համար անհրաժեշտ է 100 աստիճան։
  7. Ինչու՞ է Արեգակը համարվում Երկրի վրա կյանքի և ջերմության գլխավոր աղբյուրը:
    Նա պահում է ապրելու համար ճերմաստիճա և նա օգնում է նյութերի աճման համար։
  8. Վառելանյութի ի՞նչ տեսակներ գիտես:
    բնական գազ, նավթ,փայտ, բենզին։
  9. Կա՞ն արդյոք Երկրի ընդերքում ջերմային էներգիայի այլ աղբյուրներ:
    Այո
  10. Ե՞րբ են մարմինները համարվում էլեկտրականացված :
    Մարմիները համարվում էն էլեկտրականացված երբ նրա մեջից պակասում են կամ ավելանում են էլեկտրոներ։
  11. Ինչպե՞ս են պարզում մարմինների էլեկտրականացված լինելը:
    Էլեկտրոսկոբի օգնությամբ։

Ջերմային էներգիայի աղբյուրները.Փետրվարի 17-21

Երկրի վրա ջերմային էներգիայի գլխավոր աղբյուրն Արեգակն է: Արեգակի էներգիան Երկրի վրա ապահովում է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմաստիճանը, ինչպես նաև, լուսասինթեզի միջոցով՝ բույսերում օրգանական նյութերի ստեղծումը:
Ջերմային էներգիայի աղբյուրներ են նաև վառելանյութերը, ինչպիսիք են փայտը, տորֆը, քարածուխը, նավթը, բենզինը, մազութը, բնական գազը: Ջերմային էներգիայի այս աղբյուրներն առաջացել են հազարամյակների ընթացքում՝ բույսերի, կենդանի օրգանիզմների և նրանց արգասիքների քայքայումից: Դրանց պաշարները գտնվում են Երկրի ընդերքում և սահմանափակ են:

images.jpg

Այրման ընթացքում վառելանյութում պարունակվող ածխածնի ատոմները միանում են օդում գտնվող թթվածնի ատոմներին, ինչի հետևանքով առաջանում է ածխաթթու գազ: Այդ ռեակցիան ուղեկցվում է ջերմության անջատմամբ:

7a96a20063d20d95a86d039e9232e706_XL.jpg

Միևնույն զանգվածով տարբեր վառելանյութեր այրելիս տարբեր քանակությամբ ջերմություն է անջատվում: Վառելանյութի ջերմային հատկությունները բնութագրվում են վառելիքի այրման տեսակարար ջերմությամբ
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմություն է անջատվում 1 կգ վառելանյութի լրիվ այրումից, անվանում են վառելիքի այրման տեսակարար ջերմություն:
Եթե հայտնի է տվյալ վառելանյութի այրման տեսակարար ջերմությունը և նրա զանգվածը, ապա կարող ենք որոշել այդ վառելիքի լրիվ այրումից անջատված ջերմության քանակը, եթե այդ երկու մեծությունները բազմապատկենք իրարով:
Աղյուսակում ներկայացված են մի քանի նյութի այրման տեսակարար ջերմությունները՝ արտահայտված ՄՋ/կգ-ով: 1ՄՋ-ն (մեգաջոուլը) հավասար է 1000000Ջ-ի:

Screenshot_1.png

Քարածխի, նավթի, բնական գազի հանքերի շահագործումը էական ազդեցություն է ունենում շրջակա միջավայրի վրա: Այդ նյութերի այրման հետևանքով մթնոլորտն աղտոտվում է: Թունավոր գազերը, մոխիրը, մուրը, անցնելով մթնոլորտ, աղտոտում են այն և վտանգ հանդիսանում կենդանի օրգանիզմների համար: Այս վառելանյութերից բնապահպանական առումով համեմատաբար մաքուր է բնական գազը:

Անցյալ դարի կեսերից օգտագործվում է նաև միջուկային վառելիքը։

photo_105714.jpg

Ջերմային էներգիայի հզոր աղբյուրներ կան նաև Երկրի խորքերում: Դրանք տաք աղբյուրներն են ու գեյզերները:

eruzione-geyser-iloveimg-cropped.gif

Վառելանյութի պաշարները սահմանափակ են, այդ պատճառով անհրաժեշտ է խնայողաբար օգտագործել վառելանյութերը և միաժամանակ մտածել էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների օգտագործման մասին, ինչպիսիք են՝ թափվող ջրի էներգիանքամու էներգիանԱրեգակի էներգիան և այլն:

solar-energy.jpg

Երեք հարուստ

Երեք հարուստ վիճում էն վեճը հաղթելու համար գնում են Խիկար իմաստունի մոտ
— Մենք եկել ենք իմանալու թե մեզնից ով է հարուստ։
— Դու խոսիր, — Դիմում է իմաստունը առաջին մարդուն։
— Ես ոսկու ու արձաթի, ուն ու տեղի ունեցվացք, և արտ ու դաշտի տեր էմ, հարուստուցյանս չափ ու սահման չկա։
— Հիմա էլ դու խոսիր տեսնենք — Դիմում է երկրորդին։
— Ես թև թագավորի զորապետ եմ, բայց իրենից երեք անգամ ավելի հարուստ եմ։
— Իսկ դու ինչ կասես, — Դիմում է իմաստունը երորդին։
-Ինչ ասեմ։ Ես ոչ պաշտոն ունեմ, ոչ ոսկի, ոչ արծաթ, ոչ արտ ու դաշտ։ Ես գիտեմ մարդը եմ, ունեցած րունեցած գլխիս մեջ է։

Երեքին լսելուց հետո Խիկար իմաստունը ասում է։
-Ձեզանից ամենահարուստը գիտուն է։ Նրա հարստությունը մնայուն ու անվերջ է ու ոչ ոք չի կարող այն խլել իրենից։

Ձյունե երազ

Ամեն ինչ շատ հորիզոնական էր ու պայծառ։ Ձյունը ծածկում էր ամեն բան՝ տները, ծառերը, ու նույնիսկ երկինքը, որն ասես դարձել էր մի մեծ, սպիտակ ու փափուկ ծածկոց։ Ես դուրս եկա, կանգնեցի ձյան մեջ, ու ամբողջ աշխարհը կարծես կանգնել էր։

Կարծես էս պահը մի հատիկ երազ լիներ։ Քայլեցի դեպի այգին, որտեղ ծառերը երևում էին միայն իրենց բարակ ու սառած ճյուղերով։ Միանգամից մտքի մեջ եկան բոլոր այն ժամանակները, երբ ձյունը նոր էր սկսվում ու ամեն ինչ էլ ավելի հետաքրքիր ու գեղեցիկ էր թվում։ Դա մի աշխարհ էր, որտեղ բոլորը խաղաղ ու սմեռած էին՝ առանց մտահոգվելու։ Մի պահ ես մտածեցի՝ արդյոք դա իսկապես հնարավոր է՝ այդքան խաղաղ ու գեղեցիկ լինել, ինչպես այս ձյունի աշխարհը։

Հանկարծ մի փաթիլ ձյուն ընկավ ձեռքիս վրա։ Այն դադարեց շարժվել ու մի պահ կարծես ինձանից կախվեց, ինչպես երազ, ու այն չհալվեց։ Դա մի թեթևիկ ջերմություն էր՝ շատ բնական, շատ մաքուր։ Դա պարզապես փոքրիկ հիշեցում էր, որ լավ բաները միշտ լինում են՝ նույնիսկ ամենադժվար ժամանակներին։

Երբ քայլում էի ու ձյան վրա հետքեր թողնում, զգում էի, որ ես գտնվում եմ մի վայրում, որտեղ երազները կարելի է գրեթե հպվել։

English

Venice is a very interesting city in Italy, built on canals. Here are some must-see places in Venice:
1.St. Mark’s Basilica (Basilica di San Marco)
This is the most famous church in Venice, decorated with beautiful mosaics and golden domes.

  1. Doge’s Palace (Palazzo Ducale)
    This palace was the residence of Venice’s rulers. You can see magnificent halls and cross the “Bridge of Sighs” to the old prisons.


  2. Grand Canal (Canal Grande)
    The main waterway of Venice that runs through the city. You can take a gondola ride or a water bus here.
  3. Rialto Bridge (Ponte di Rialto)
    One of the oldest and most famous bridges in Venice, offering a stunning view of the Grand Canal.
  4. St. Mark’s Square (Piazza San Marco)
    The central square of the city, where tourists and locals gather. You can feed the pigeons and enjoy live music here.
  5. Murano Island (Murano)
    This island is famous for its glassmaking. You can watch artisans create beautiful glass objects.
  6. Burano Island (Burano)
    Known for its colorful houses, this island is also famous for lace-making.
  7. La Fenice Theater (Teatro La Fenice)
    Venice’s main opera house, where you can enjoy classical music performances.

Walking in Venice is a delight, as you can find something interesting around every corner. If you love art, history, or simply beautiful places, Venice is a perfect destination!

Վանի թագավորության վերելքն ու անկումը

Ք. ա. IX դարի վերջից Ասորեստանում սկսվեցին պարբերական խռովություններ, որոնք մեծապես սահմանափակեցին նրա նվաճողական հնարավորությունները։ Բացի միքանի արշավանքներից՝
Ասորեստանը միառժամանակ խոշոր հարձակումներ չձեռնարկեց ո՛չ դեպի արևմուտք և ո՛չ էլ դեպի հյուսիս։ Այդ ընթացքում սկսվեց Վանի թագավորության ընդարձակման շրջանը։ Այն արդեն
պատրաստ էր վճռական ճակատամարտի մեջ մտնելու Ասորեստանի հետ՝ Հարավային Ասիայում առաջնորդության, ինչպես նաև Միջերկրական ծովի արևելյան կողմով անցնող հիմնական առևտրային ուղիներում գերիշխանության համար։

Կայսրություն կերտողներըԱրգիշտի I և Սարդուրի II
Վանի թագավորության տարածքային ամենամեծ ընդլայնման շրջանը համընկնում է Արգիշտի I-ի և նրա որդու՝ Սարդուրի II-ի գահակալության հետ։ Պետության ծավալումը կատարվեց ռազմական կազմակերպվածության բարձր մակարդակի և թարմացված սպառազինության միջոցով:
Արգիշտի I (Ք. ա. 786-764) արքան, գահ բարձրանալով , շարունակեց հոր ակտիվ նվաճողական քաղաքականությունը հատկապես հյուսիսային ուղղությամբ։ Այս տարածքները, բացի ռազմական նշանակությունից, պետության համար տնտեսական մեծ նշանակություն ունեին։ Ք. ա. 782 թ. Արգիշտիի զորքերն անցան Արաքս գետը, հաստատվեցին Սևանի ավազանում։ Տարածաշրջա
նում ամրապնդվելու նպատակով նույն թվականին կառուցվեց Էրեբունի (Երևան) քաղաք-ամրոցը։ Ռազմական գործողությունների մյուս կարևոր ուղղությունները հարավային և արև­մտ­յան
ուղղություններն էին։ Այս արշավանքները ևս պսակվեցին հաջողությամբ, իսկ դա նշանակում էր շահերի բախում անմիջապես Ասորեստանի հետ։ Արդյունքում Ասորեստանը զրկվեց փոքրասիական երկաթի և այլ մետաղների հանքավայրերից, ինչպես նաև հիմնական առևտրային
ուղիները վերահսկելու հնարավորությունից։ Ուշագրավ է, որ Արգիշտիի կառավարման տարիներին ռազմական արշավանքները նախկինի պես տարին մեկ անգամ չէին լինում.
միևնույն տարում անգամ մի քանի ռազմարշավ էր կազմակերպվում,ընդ որում ՝ միաժամանակ տարբեր ուղղություններով։ Սա ևս հզորության ցուցանիշ է։ Մի շարք ռազմական արշավների միջոցով թագավորությունը կլանեց նոր տարածքներ։ Ք.ա. VIII դարում վերահսկողություն
սահմանվեց Հայկական բարձրավանդակի տարածքի մեծ մասի վրա՝ Եփրատ գետից մինչև Սևանա լիճը։ Այդուհետ, մի տևական շրջան, Վանի թագավորությունը տարածաշրջանի ուժեղագույն պետությունն էր, որն արդեն վերածվել էր կայսրության։ Վանի տերությունն աննախադեպ վերելքի հասավ և տարածքային հսկայական աճ արձանագրեց Սարդուրի II (Ք.ա. 764-735) արքայի օրոք։ Դա արտացոլվեց արքայի տիտղոսաշարում. Սարդուրի II-ը միաժամանակ կրում էր «արքայից արքա» և «երկրների արքա» տիտղոսները: Տևական մի շրջան Վանի
թագավորության գերիշխանությունն Հարավային Ասիայում հակազդեցության
չէր հանդիպում։ Սակայն Մերձավոր Արևելքում քաղաքական իրավիճակը շուտով
փոխվեց, երբ Ասորեստանում գահ բարձրացավ Թիգլաթպալասար III արքան։

Վերաբնակեցումների քաղաքականությունը
Վանի թագավորության նվաճողական քաղաքականությունը միշտ չէ,որ հարթ էր ընթանում. հաճախ հանդիպում էր տեղական կատաղի դիմադրության: Դրան հակազդելու համար դեռ Իշպուինի արքայի ժամանակներից Վանի թագավորները կիրառում էին նվաճված բնակչության զանգվածային տեղափոխությունների քաղաքականությունը՝ մարդկանց վերաբնակեցնելով
տերության այլ տարածքներում։ Վանի արքաների թողած արձանագրություն
ների մոտավոր տվյալներով ՝ տերության գոյության ընթացքում գերեվարված
կամ վերաբնակեցված բնակչության թիվը հասնում է շուրջ 700 հազար մարդու։
Ընդ որում ՝ դրանից շուրջ 500 հազարը եղել է Հայկական լեռնաշխարհի ներ
քին շրջաններից տեղահանված բնակչությունը։ Այսպիսով՝ հարկադիր տեղա
հանումները կամ վերաբնակեցումները նվաճված ժողովուրդների նկատմամբ
վերահսկողությունը պահպանելու միջոց էին։ Հարկադիր վերաբնակեցումներն ունեին այլ նպատակներ ևս։ Այդպիսի վերաբնակեցումներով փորձում էին նպաստել գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների տարածմանը կամ նոր հողերի մշակմանը: Ավելի կարևոր նպատակ
էր թագավորության ժողովրդագրական և լեզվական միասնացման խնդրի
լուծումը։ Դրա արդյունքում ձևավորվեց ավելի միատարր հասարակություն:
Այսպիսով՝ վերաբնակեցումներն ինքնանպատակ չէին. կառավարությունը մանրակրկիտ ծրագրել էր դրանք՝ հնարավորինս արդյունավետ դարձնելու համար: Կայսերական կառավարիչները ծրագրում էին բնակչության տեղափոխությունները՝ հաշվի առնելով քաղաքական, տնտեսական և մշակութային հանգամանքները։ Այդ կերպ ամրապնդվում էր երկրի քաղաքական միասնությունը, ճնշվում էին հնարավոր ապստամբությունները:

Թագավորության թուլացումն ու անկումը
Ք. ա. 745 թ. Ասորեստանում գահ բարձրացավ Թիգլաթպալասար III արքան։ Վերջինս մի շարք վերափոխությունների շնորհիվ կարողացավ կրկին ոտքի կանգնեցնել Ասորեստանը։ Նրա
վերափոխությունների մեջ կարևոր էր ռազմական ուղղությունը։ Բանակի գլխավոր ուժը դարձավ մշտական զորքը՝ «արքայական գունդը», որը պահվում էր կենտրոնական իշխա
նության միջոցներով։ Ասորեստանի և Վանի թագավորության միջև բախումն անխուսափելի էր։ Սարդուրի II-ը պարտություն կրեց և կորցրեց վերահսկողությունը հարավային ու հարավարևմտյան նահանգների և կարևոր առևտրային ուղիների նկատմամբ։ Նրա իրավահաջորդ Ռուսա I-ը (Ք. ա. 735-713) ներքին և արտաքին պայքարի դժվարին պայմաններում միառժամանակ կարողացավ վերականգնել Վանի թագավորության սասանված ուժն ու իշխանությունը։ Արքան ստիպված էր պայքարել երեք ճակատով՝ կենտրոնախույս ուժերի, կիմմերական ցեղերի ներխուժումների և ասորեստանյան սպառնալիքի դեմ միաժամանակ։ Զգույշ քաղաքականություն վարելով ՝ Ռուսան միառժամանակ խուսափեց Ասորեստանի
հետ առճակատումից, մեծ կորուստներով շեղեց կիմմերական արշավանքների
ուղին և վերամիավորեց երկիրը։ Սակայն Ասորեստանի նոր արշավանքը չուշացավ։ Ք. ա. 714 թ. Ասորեստանի Սարգոն II արքան մեծ բանակով ներխուժեց Վանի թագավորություն։
Վճռական ճակատամարտում Ռուսան պարտություն կրեց։ Ամենամեծ կորուս
տը Մուսասիրի գրավումն էր ու Խալդիի տաճարի թալանը։ Բայց չնայած պար
տությանը՝ Վանի թագավորությունը չկործանվեց։ Ընդհակառակը, հաջորդ արքաներին հաջողվեց վերականգնել թագավորության տարածքները՝ վերանվաճելով նաև Մուսասիրը։ Իսկ քանի որ թե՛ Վանի թագավորության, թե՛ Ասորեստանի համար հայտնվել էին նոր և վտանգավոր հակառակորդներ (կիմմերներ, սկյութներ և մարեր), ապա երկու մրցակից տերությունների միջև
լարվածությունը թուլացավ , և հարաբերությունները կայունացան։
Վանի վերջին արքաների գործունեության մասին կցկտուր տեղեկություն
ներ կան, ուստի թագավորության կործանման մասին պատկերացումներն էլ
հստակ չեն։ Մինչ օրս այդ հարցում գիտնականները միակարծիք չեն։ Բազ
մաթիվ վարկածներից մեկն այն է, որ Վանի թագավորությունը կործանվել է
մարերի, բաբելացիների և սկյութների դեմ մղած պայքարում։ Մեկ այլ վարկածի
համաձայն՝ թագավորությունը կործանվել է Ք. ա. VII դարի սկզբին՝ ներքին պա
տերազմների, քաղաքական մասնատումների պատճառով։ Սակայն մեկ ուրիշ
վարկած էլ պնդում է, որ Վանի թագավորությունն իրականում չի կործանվել.
տեղի է ունեցել ընդամենը արքայատոհմի փոփոխություն։ Վանի թագավորության անվան հիշատակություն գտնում ենք նաև Բե­հիսթուն­յան եռալեզու արձանագրության մեջ։ Այն անվանվում է Ուրաշտու՝ բաբելոներեն, Արմինա՝ պարսկերեն և Հարմինույա՝ էլամերեն։ Բոլոր դեպքերում էլ խոսքը Հայաստանի մասին է։

Առաջադրանք

քարտեզDownload

Նայելով քարտեզին

Ինչո՞ւ Վանի թագավորությունն ավելի հիմնավոր հաստատվեց հատկապես Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսում։

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս հաջողվեց Արգիշտի I և Սարդուրի II արքաներին Վանի թագավորությունը վերածել տարածաշրջանի ուժեղագույն պետության։

Արգիշտի I-ը և Սարդուրի II-ը հատկապես հաջողակ էին իրենց ռազմական ռազմավարության մեջ։ Նրանք մի քանի մարտերում հաղթանակներ տարան՝ ապացուցելով Վանի թագավորության ռազմական կարողությունը։ Այս հաղթանակները նրանց թույլ տվեցին հզորացնել թագավորությունը և ապահովել տարածքային ընդլայնում։

բ. Վերլուծի՛ր։ Ինչո՞ւ էր Վանի կառավարությունը վերաբնակեցումներն իրագործելիս մանրակրկիտ ծրագրում դրանք։

Վանի թագավորությունը գտնվում էր ռազմավարական տարածքներում, որոնք ենթակա էին մշտական ներխուժումների և ներգրավվածության այլ ուժերի կողմից։ Վերաբնակեցումներն, հատկապես ամր fortified կետերում, հնարավորություն էին տալիս ուժեղացնել սահմաններն ու դրանց պաշտպանությունը։ Այս ամրացված բնակավայրերը հաճախ կառուցվում էին ռազմավարական կետերում՝ պաշտպանության համար, ինչը կտրուկ ավելացնում էր թագավորության պաշտպանունակությունը։

գ. Բացատրի՛ր: Ինչո՞ւ էր Սարգոն II-ի կողմից Մուսասիրի նվաճումը Վանի թագավորության համար ամենամեծ կորուստը։

Մուսասիրը (ըստ պատմական աղբյուրների՝ Վանի թագավորության մայրաքաղաքներից մեկը) հանդիսանում էր Վանի թագավորության ամենահզոր և ռազմավարական կարևորագույն քաղաքներից մեկը։ Այն գտնվում էր կարևոր ճանապարհների խաչմերուկում, ուստի նրա կորստով Վանն էր կորցնում ռազմավարական դիրք, որը թույլ էր տալիս վերահսկել հարևան տարածքները՝ ինչպես նաև ապահովել միաժամանակ ռազմավարական նշանակություն ունեցող այլ տարածաշրջաններ։

УРОКИ 6 КЛАССА 17 -21 февраля

УРОК 1 . В ЗДОРОВОМ ТЕЛЕ — ЗДОРОВЫЙ ДУХ

  1. Ответьте на вопросы
  • Почему так много людей во всём мире занимаются спортом
    и как спорт влияет на характер и здоровье человека;

С помощью спорта здоровье улучшается, а характер становится выносливее.

  • Расскажите о том, как занятия спортом воспитывают в
    человеке смелость и силу воли, какую пользу приносит спорт здоровью;

Хорошая активность хорошо влияет на организм и мышцы, а некоторые виды спорта помогают одолеть страхи.

  • Почему спортсмены могут действовать решительно и смело
    в минуты опасности.

Потому что им не страшно, и они могут быстрее решатся на действия.

2. Прочитайте интервью (հարցազրույց) журналиста Виктора Нордвика с
Шаваршем Карапетяном. Скажите, какой подвиг совершил спортсмен.

ПОДВИГ СПОРТСМЕНА


16 сентября 1976 года пловец Шаварш Карапетян вышел на утреннюю
пробежку вместе с братом и тренером недалеко от Ереванского водохранилища. Шаварш уже одиннадцатикратный рекордсмен мира, тринадцать
раз становился чемпионом Европы и семь раз — чемпионом СССР по подводному
плаванию. И это в 23 года!

16 сентября 1976 года полный людей троллейбус потерял управление
и упал в воду. Вы первым бросились на помощь и спасли двадцать
пассажиров из затонувшей машины.

Нельзя говорить, что я один спас. Там многие помогали.

Но с десятиметровой глубины людей могли вытащить только вы,
профессиональный спортсмен-подводник.

Каждый в той ситуации помогал решать общую задачу. Я нырял,
доставал из троллейбуса человека, поднимал к поверхности. Там его
подхватывал мой брат Камо. Он сидел в лодке и передавал пострадавшего
тренеру, который делал искусственное дыхание. На берегу людям
оказывали помощь врачи скорой помощи.

Как это произошло?

Мы занимались на берегу озера, бегали. Занятие уже завершалось.
Вдруг — на наших глазах троллейбус упал в озеро. Под воду он ушёл
моментально.

Первая мысль?

Быстрее! Я же занимался скоростным плаванием, понимал: шанс
спасти людей есть. Троллейбус носом ушёл под воду, а его задняя часть
осталась над водой, и там ещё оставался воздух. Люди, которые сами не
смогли выбраться, находились в задней части троллейбуса. Там пока можно
было дышать. Я разбил окно. Но стекло сильно порезало руки и ноги.

Под водой можно было что-то разглядеть?

Ничего! Нырнул, на о՛щупь схватил ближайшего человека и — наверх.
На всё — секунд 15-20, даже меньше. А я мог заде՛рживать дыха՛ние до
шести минут.

После больницы и лечения вам пришлось оставить спорт?

Да, я повредил лёгкие. Правда, ещё один мировой рекорд после этого
я установил.

Знаете, мне кажется, есть люди, способные на героические поступки.

Что касается помощи в трудную минуту, мы никогда не знаем заранее,
кто и на что способен. Ведь я первым полез в воду не потому, что такой
смелый и ничего не боюсь. Нет, было страшно! Но я оказался самым
подготовленным среди всех. Лучший спортсмен-подводник мира! Кто,
если не я?
Конечно, каждый из нас может повести себя, как трус и подле՛ц или как
нормальный человек. Вот и весь выбор.
Я представил на секунду, что в троллейбусе мои мать и отец. Так и надо
относиться к любой ситуации. Любить людей. Себя тоже нужно любить, но
обязательно так, чтобы и на других хватало…


на о՛щупь – շոշափելով задержа՛ть дыха՛ние – շունչը պահել
лёгкие – թոքեր подле՛ц – սրիկա

3. Ответьте на вопросы.

1.Что делал 16 сентября 1976 года рядом с водохранилищем пловец Шаварш Карапетян?

Спас тонущих людей

2. Какие спортивные достижения имел молодой спортсмен?

одиннадцатикратный рекордсмен мира, тринадцать
раз становился чемпионом Европы и семь раз — чемпионом СССР по подводному
плаванию.

3. Что случилось в тот день с переполненным троллейбусом?

Троллейбус упал в воду

4. Какой была первая мысль Шаварша?

Быстрее!

5. В каких условиях приходилось спасать людей отважному спортсмену?

В плохих. Ему пришлось ломать стекло и спасать людей на ощупь.

4. Согласны ли вы с тем, что…

  1. 16 сентября 1976 года Шаварш Карапетян гулял вместе с братом недалеко от Ереванского водохранилища.

    Да

    2. Шаварш Карапетян занимался подводным плаванием, он был рекордсменом мира и чемпионом Европы.

    Да

    3. Троллейбус носом ушёл под воду, а задняя часть осталась приподнятой над водой.

    Да

    4.Смелые люди ничего не боятся.

    Да

    5. Спасая людей, пловец повредил лёгкие, но он ещё много лет побеждал в соревнованиях.

Да

  1. Шаварш Карапетян мог задержать дыхание (на какое время?) на шесть минут. Спортсмен нырял и (за какое время?) за 15-20 секунд доставал людей из тонущего троллейбуса.

5. Вставьте пропущенные предлоги на, за. Перепишите предложения.

  1. Школьники отправились в поход на два дня.

    2. На тренировке футболисты проводят разминку на пятнадцать минут.

    3. Спортсмен пробегает сто метров за десять секунд.

    4. Карине поедет на соревнования на три дня.

    5. Ты сможешь добежать до школы за пятнадцать минут.

    6. Седа не успеет сделать домашнее задание за два часа.

6. Перепишите предложения, заполняя пропуски словами из текста.

  1. В этот день Шаварш Карапетян оказался рядом с Ереванским водохранилищем вместе со своим братом и тренером.
    2. Шаварш поднимал людей с десятиметровой глубины за 15-20 секунд.
    3. Тренер делал искусственное дыхание.
    4. На берегу оказывали помощь врачи скорой помощи.
    5. Шаварш Карапетян занимался подводным плаванием.
    6. Он мог задерживать дыхание на шесть минут.
    7. После этого случая он повредил лёгкие. И всё таки сумел установить ещё один мировой рекорд.

Проверка знаний 6 класс (февраль)

ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ

  1. ВИК ДАРЧИНЯН (рассказать краткое содержание)

1.Где родился Вик Дарчинян?
в Ванадзоре
2. Кем был отец будущего чемпиона?

Его отец был тренером по борьбе
3. О чём мечтал Дарчинян в детстве?
В детстве Вик Дарчинян мечтал стать боксёром.
4. Какое новое имя он получил в профессиональном боксе?
Бешеный бык
5. Каких ещё известных армянских боксёров вы знаете?
Никого

2. ПРОИГРАННАЯ ПАРТИЯ (рассказать краткое содержание)

1.Что решалось в последнем туре?
Важная игра между Артуром и Беловым
2. Что предложил Белов Артуру?
Он предложил сыграть в ничью
3. Что ответил Артур?
Он отказался, ради честной игры.
4. Как проходила игра?
Артур играл уверенно, пока Белов волновался
5. Как закончилась игра?
Победу одержал Артур
6. За что дисквалифицировали Белова?
За нападение кулаками на соперника
7. Какой важный закон открыл для себя Артур?
если даже тебе грозит поражение, не хитри и не трусь, а все силы свои, волю и ум направь на то, чтобы выиграть. И тогда победа придет к тебе и в жизни, и в спорте

1. Почему игра с Беловым была очень важна?
Если бы Белов выиграл, то он бы получил первый разряд по шахматам
2. Почему Артур не согласился на предложение своего соперника?
Потому что это было бы нечестно
3. Смог ли Белов принять своё поражение?
Нет
3. Почему судья сказал Белову, что из него не выйдет настоящий спортсмен?
Потому что он нарушил правила, и не принял проигрыш

Согласны ли вы с тем, что…

1. Артур повёл себя как настоящий спортсмен, когда отказался от предложения Белова.
Да
2. Для Белова важно было занять первое место, а сама игра его не интересовала.
Да
3. Настоящие спортсмены не договариваются до начала игры о ничьей.
Да
4. В спорте нужно побеждать любой ценой.
Не уверена

Интересные факты из истории шахмат

3. ШАХМАТЫ (рассказать краткое содержание)

  1. Ответьте на вопросы.

1.Чем древние индийские шахматы отличались от современных?

Правилами и фигурами

2. Что добавили в игру арабы?

Королеву и мат королю, а ещё они изменили фигуры

3. Какую награду попросил создатель шахмат?

Кучу зёрен

4. Была ли эта награда незначительной?


Была.

Как вы думаете, шахматы – это игра, спорт или искусство?

И то и другое.

Расскажите несколько малоизвестных фактов о Тигране Петросяне.

  1. Будущий чемпион мира по шахматам родился 17 июня 1929 в Тбилиси. Когда Тиграну было 14 лет, умерла мать, через год умер отец. По разным источникам, воспитанием занялись старшая сестра Вартуш или тетя (сестра отца), «бабо», как он ее называл.
  2. Обучаться шахматам он начал в начале 1940-х годов. Преподавал ему Арчил Эбралидзе, 4-х кратный чемпион Грузинской ССР, неоднократный чемпион Тбилиси. Арчил Эбралидзе был поклонником игры Капабланки.
  3. «Железный Тигран» предпочитал защищаться, а не атаковать. Известно его выражение: «Чигоринский стиль наших соперников — залог наших постоянных успехов!».
  4. Супругой Тиграна Петросяна стала переводчик Рона Яковлевна Авинезер. Ходит байка, что когда у Роны Яковлевны спросили, кого из шахматистов она бы выбрала в мужья, она ответила: «Межзональный покажет» [Шахматный турнир]
    Петросян обыграл Геллера на пол-очка и стал ее мужем. Сама Рона Яковлевна опровергала эту информацию, и говорила, что решение о свадьбе было принято еще до начала соревнования.
  5. Тигран Петросян удерживал титул чемпиона мира по шахматам 6 лет, как и Хосе-Рауль Капабланка.

Расскажите, что вам известно об этих
спортсменах.

  • почему так много людей во всём мире занимаются спортом
    и как спорт влияет на характер и здоровье человека;
    Почему так много людей во всём мире занимаются спортом
    и как спорт влияет на характер и здоровье человека;


    Спорт помогает поддерживать физическую форму, развивает выносливость и улучшает здоровье.
  • Расскажите о том, как занятия спортом воспитывают в
    человеке смелость и силу воли, какую пользу приносит спорт здоровью;


    Чем больше человек занимается, тем больше в нем накапливается смелости. А физическая активность помогает организму работать лучше
  • Почему спортсмены могут действовать решительно и смело
    в минуты опасности.


    Спортсмены обучены быстро реагировать в сложных ситуациях, принимать решения и действовать смело.

4. ПОДВИГ СПОРТСМЕНА ( рассказать краткое содержание)

1.Что делал 16 сентября 1976 года рядом с водохранилищем пловец Шаварш
Карапетян?

В воду упал троллейбус, от чего Шаварш быстро среагировал и спас пассажиров

2. Какие спортивные достижения имел молодой спортсмен?

одиннадцатикратный рекордсмен мира, тринадцать
раз становился чемпионом Европы и семь раз — чемпионом СССР по подводному
плаванию.

3. Что случилось в тот день с переполненным троллейбусом?

Шаварш спас пассажиров, получив ранения

4. Какой была первая мысль Шаваша?

Быстрее!

5. В каких условиях приходилось спасать людей отважному
спортсмену?


В плохих. Ему пришлось повредить лёгкие, ломать стекло и искать людей на ощупь

5. Выполните упражнения

  1. Как называется короткая смешная история?
    а) онегдот; б) анекдот; в) анигдот; г) аникдот; д) анегдот; е) онекдот

2. Какое слово не употребляют при описании волос человека?
а) грива; б) крона; в) копна; г) хвост

3. В какой паре слова обозначают одно и то же?
а) уйти – зайти; б) угадать – загадать; в) уснуть – заснуть;
г) украсить – закрасить; д) уговорить – заговорить

4. В каком ряду во всех словах на месте пропуска пишется буква «е»?
а) о лошади, об осени, в жизни, о времени;
б) о лебеде, о молодёжи, на площади, в тетради;
в) о медведе, в портфеле, о шампуне на рояле;
г) об олене, в молодости, о медали, на кровати

5. Выберите грамматически правильное продолжение предложения.
Армен пригласил одноклассников … .
а) на своё день рождение; б) на свой день рождения;
в) на своё день рождения; г) на свой день рождение

6. Как правильно написать:

У РЫБОВ НЕТ ЗУБОВ!
У РЫБЬЕВ НЕТ ЗУБЬЕВ!
У РЫБ НЕТ ЗУБ!

У рыб нет зубов

7. Как называют ребяток-зверяток у животных:

Ёж – ежонок
Волк – волчонок
Медведь – медвежонок
Лошадь – жеребёнок
Овца – ягнёнок
Свинья – поросёнок
Собака – щенок
Корова – телёнок