Լեզվական խաղեր 05․02․2025

Ո՞ր տարբերակի բառը կօգնի հոր, ցան, միս, ուղի, փոշի, գարի, անձրև,
մեղր, սաղ, ոսկի, ծաղիկ, արջ, հեղեղ, շուն, առատ բառերին նորանալու,
նոր կյանք ստանալու:
Ա․ գայլ
Բ. քար
Գ. ջուր
Դ. սունկ
Ե. գետ

2․ Վահանը թղթի վրա գրեց բոլոր այն բույսերի անունները, որոնք պապիկն
աճեցնում էր բանջարանոցում՝ բազուկ, գազար, լոբի, լոլիկ, համեմ,
պղպեղ, ռեհան, սխտոր, վարունգ : Հետո նկատեց, որ բույսերից մեկի
անունը մոռացել է, և ավելացրեց «ռեհան» բառից հետո: Ո՞ր բույսն էր
մոռացել Վահանը:
Ա. սամիթ
Բ. բամիա
Գ. բողկ
Դ. սոխ
Ե․ կաղամբ

3Ի՞նչ բառ է որոշակի օրինաչափությամբ թաքնվել բերված բառաշարքում։

բարդի, դարակ, թերհաս, թեփուկ, երեկո
Ա․ կարաս
Բ․ դահուկ
Գ․ փեթակ
Դ․ հասուն
Ե․ կորեկ

4.Պատասխանի տարբերակների բառերից ո՞րը կօգնի նոր շունչ տալ գործ, ածուխ, ափ,
խաչ, գետ բառերին:
Ա. փայտ
Բ. քար
Գ. սև
Դ. աստղ
Ե. երկաթ

5․ Եթե մարզասրահ բառից հանենք վախը, հետո՝ տարածաշրջանը, ապա կստանանք
մի բառ, որը նաև խառնագիր է: Պատասխանի տարբերակներից ո՞րն է այդ
խառնագրի լուծումը:

Ա. լեռ
Բ. սար
Գ. գագաթ
Դ. կատար
Ե. մարզ

Ջերմային հավասարակշռություն և ջերմաստիճան

Ջերմաստիճան
Առօրյա կյանքում տարբեր մարմինների ջերմային վիճակը բնութագրելու համար մենք օգտվում ենք տաք, սառը հասկացություններից: Մեր զգայարանների օգնությամբ մենք կարողանում ենք տաք մարմինը տարբերել սառը մարմնից, սակայն տաքացվածության աստիճանն այս դեպքում հստակ չի որոշվում:
Ջերմաստիճանը մարմինների տաքացվածության աստիճանը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծություն է:
Մարմնի ջերմաստիճանը չափում են ջերմաչափով: Կենցաղում լայն տարածում ունեն սնդիկով կամ սպիրտով աշխատող ջերմաչափները:
Դրանց աշխատանքի հիմքում ընկած է տաքացնելիս հեղուկի ընդարձակման երևույթը: Հեղուկային ջերմաչափը կազմված է հեղուկի պահեստարանից, բարակ խողովակից և սանդղակից:
Ջերմաչափները լինում են հեղուկային, մետաղական, էլեկտրական և այլն:
Ջերմաստիճանը որոշելու համար օգտվում են ջերմաստիճանային տարբեր սանդղակներից՝ Ցելսիուսի և Ֆարենհայտի սանդղակներից:
Ցելսիուսի սանդղակով 0°C ջերմաստիճանը համապատասխանում է հալվող սառցի ջերմաստիճանին, իսկ 100°C-ը՝ նորմալ մթնոլորտային ճնշման դեպքում ջրի եռման ջերմաստիճանին:
Բացի Ցելսիուսի և Ֆարենհայտի սանդղակներից կիրառվում են նաև Կելվինի և Ռեոմյուրի սանդղակները:Միջավայրի ջերմաստիճանը չափելու համար ջերմաչափը տեղադրում են այդ միջավայրում և սպասում այնքան, մինչև ջերմաչափի ցուցմունքը դադարի փոխվել: Այդ դեպքում, ջերմաչափը և միջավայրը միմյանց հետ ջերմային հավասարակշռության մեջ կլինեն և ջերմաչափի ցուցմունքը միջավայրի ջերմաստիճանը կլինի։ Հետևաբար.
Ջերմաստիճանը մարմնի ջերմային հավասարակշիռ վիճակը բնութագրող ֆիզիկական մեծություն է:
Օրինակ
Մարդու մարմնի ջերմաստիճանը չափում են բժշկական ջերմաչափով: Ի տարբերություն սովորական ջերմաչափի` բժշկական ջերմաչափի խողովակի ստորին մասը նեղացված է, ինչի հետևանքով չափումից հետո ավելի ցածր ջերմաստիճան ունեցող միջավայր տեղափոխելիս ջերմաչափի ցուցմունքը չի փոխվում: Սնդիկի սյունը սկզբնական վիճակին վերադարձնելու համար անհրաժեշտ է ջերմաչափը թափահարել: Հայտնի է, որ ցանկացած ջերմաստիճանում նյութը կազմված է միատեսակ մոլեկուլներից, որոնք կատարում են անկանոն շարժում: Ջերմաստիճանը բարձրացնելիս մոլեկուլներն սկսում են ավելի արագ շարժվել, դրանց միջին կինետիկ էներգիան մեծանում է: Այսպիսով.
Ջերմաստիճանը մարմինը կազմող մոլեկուլների անկանոն շարժման կինետիկ էներգիայի չափն է:
Մարմինների ջերմաստիճանը կարող է փոփոխվել լայն սահմաններում: Բնության մեջ հանդիպող ամենացածր ջերմաստիճանը –273°C-ն է. այդ ջերմաստիճանում նյութը կազմող մոլեկուլները դադարում են շարժվելուց:

1. Հեղուկ ազոտի ջերմաստիճանը –200°C է:
2. Արեգակի մակերևույթին ջերմաստիճանը +6000°C է:
3. Տաքարյուն կենդանիներից ամենաբարձր ջերմաստիճանն ունեն թռչունները՝ 40–41°C:
4. Մարդու բնականոն ջերմաստիճանը մոտ 36,6°C է, իսկ 42°C -ի դեպքում նա կարող է կորցնել գիտակցությունը: Տաք վառարանի մասին ասում են,որ այն ունի բարձր ջերմաստիճան,իսկ սառույցի կտորի մասին` որ այն ունի ցածր ջերմաստիճան։Եթե տաքն ու սառը մարմինները հպվում են,ապա որոշ ժամանակ անց նրանց ջերմաստիճանները հավասարվում են։Այս դեպքում ասում են ,որ նրանք միմյանց հետ ջերմային հավասարակշռության վիճակում են։

Լրացուցիչ աշխատանք
Պատասխանել հարցերի

  1. Ի՞նչ է բնութագրում ջերմաստիճանը։
    Տաք և սառը։
  2. Ե՞րբ են մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում։
    երբ մի լիտր սառը ջուր և մի լիտր տաք ջուր խառնվում են իրար հետ։
  3. Ջերմաչափների ի՞նչ տեսակներ գիտեք։
    հեղուկային, էլէկտրոնային, մետաղական
  4. Ի՞նչպես պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից։
    դնել թևի տակ կամ բերանի մեջ և կան ջերմաչափեր որ ճակատին են կպցնում։

Winter camp

I had very good days during the winter camp. We went to donut shops and tasted donuts. We went to the ice rink to skate. We played board games like Spy, Lotto, Kidnapping Girls, Musical Chairs, and so on. Every morning, we would read for an hour and then write a reflection on the books we had read. Psychologists came to our camp, and we played psychological games. We made delicious gata (Armenian pastry). We played language games. We went to watch the Cinderella performance and had a great time.”